Home » Archieven voor maart 2016

Maand: maart 2016

Versmal het pastoraat niet!

Ingezonden artikel n.a.v. een bijdrage van Henk Stulp in het Nederlands Dagblad van 10 maart 2016.

Versmal het pastoraat niet!

In het ND van 10 maart j.l. houdt Henk Stulp een pleidooi voor het scheiden van therapie en pastoraat. “Het zijn twee soorten van praktijken, met verschillende doelstellingen, verschillende gereedschappen en verschillende waarden.” Maar is dit zo?

Doet hij het pastoraat niet te kort als hij zegt, dat dit gaat om het begeleiden van de mens in z’n zoektocht naar en omgang met God? De Amerikaanse neurotheoloog dr. E. James Wilder spreekt in dit verband over het begrip ‘geestelijke volwassenheid’ dat voor hem veel ruimer is dan alleen het geestelijke leven. Geestelijke volwassenheid verwijst volgens hem naar het proces waarin iemand zich ontwikkelt tot de mens die God in gedachten had, toen Hij hem het leven gaf. Daartoe rekent hij niet alleen de relatie met God, maar ook de relatie met anderen en het ontwikkelen van een christelijk karakter. Wat valt hier niet onder?

Betekent dit dan dat de kerk een therapeutische gemeenschap zou moeten zijn? Die kant wil dr. Wilder niet uit. Hij is de laatste die het probleem centraal wil stellen. In plaats daarvan zou de kerk een gemeenschap moeten zijn, waar mensen een transformatie ondergaan, die hen meer op Jezus doen lijken. Hij ziet ‘vreugde’ als sleutel om zo’n gemeenschap te creëren.

Op 28 mei wordt tijdens een studiedag bij het Evangelisch College in Zwijndrecht zijn nieuwe boek aangeboden: Vreugde begint! In dit boek worden eeuwenoude Bijbelse principes gecombineerd met recente neurologische ontdekkingen. Zie: prepare4joy.nl.

Martien Jan de Haan is coördinator bij stichting Prepare4Joy

Vreugde als drijvende kracht

Vreugde als drijvende kracht in ons leven is iets waaraan veel christenen moeten wennen. De calvinistische traditie heeft over het algemeen meer op met begrippen als degelijkheid en deugdelijkheid. Daarin draait het om Gods eer en niet om ons eigen verlangen naar plezier en geluk. Vreugdevol genieten roept de associatie op met ‘vleselijke begeerten die voorkomen uit de verlokkingen van de zonde.’

Toch is er een niet onbelangrijke stroming in de theologie die het LIFE-Model ondersteunt ten aanzien van de centrale positie van vreugde. In de christelijke literatuur staat vooral John Piper bekend om zijn vele geschriften over dit thema. Hij noemt zichzelf een christelijke hedonist. Daarmee bedoelt hij dat God het meest wordt geëerd als wij onze diepste voldoening vinden in Hem. In de eerste plaats geeft hij daarmee aan dat het vreugdevol genieten inderdaad het centrum van ons bestaan moet zijn. Alles draait om positieve emoties, genot en vreugde. In de tweede plaats verbindt hij deze emoties met God. Het gaat er om dat wij onze vreugde in Hem vinden. Hoe moeten wij dit verstaan?

In het eerste hoofdstuk van zijn boek Verlangen naar God legt Piper uit dat God Zelf zijn diepste drijfveer heeft in vreugde. Een belangrijke tekst uit zijn betoog is Psalm 115:3: “Onze God is in de hemel, Hij doet wat hem behaagt.” Deze tekst zegt niet alleen dat God datgene doet wat Hem vreugde geeft, maar ook dat deze vreugde diep is geworteld in Zijn soevereiniteit. Er is niets, maar dan ook niets wat Zijn plannen kan belemmeren, ook het kwade niet. Zijn handelen is niet beperkt door de goede werken van de mens of de mooie kant van de natuur. Ook zonde en pijn hebben daarin hun plaats. Omdat God geen zonde kent, kan dit bij Hem alleen maar tot vreugde leiden als Hij haar beziet vanuit het perspectief van Zijn verlossingsplan dat bezig is zich te ontvouwen en in alle opzichten goed is. Vanuit deze invalshoek bezien, heeft het kwaad de functie om het goede te versterken en draagt het — hoe lelijk het op zichzelf ook is — uiteindelijk bij aan Zijn heerlijkheid. Dit betekent dat Gods vreugde wordt gevoed door de wetenschap dat Zijn heerlijkheid uiteindelijk alle kwaad zal uitbannen.

Als dit zo is, dan heeft het LIFE-Model met de beschrijving van vreugde als diepste drijfveer van het menselijk handelen een aspect te pakken waarin de mens zich volop beelddrager van zijn Schepper betoont. In Matteüs 13:44 vertelt Jezus ons waar het uiteindelijk op aan komt: “Het is met het koninkrijk van de hemel als met een schat die verborgen lag in een akker. Iemand vond hem en verborg hem opnieuw, en in zijn vreugde besloot hij alles te verkopen wat hij had en die akker te kopen.” Dit is de vreugde waarom het gaat: de vreugde die ons vervult wanneer wij de heerlijkheid van het Koninkrijk ontdekken, en al het andere doet verbleken. Met het binnengaan in Zijn Koninkrijk komen wij in aanraking met Zijn heerlijkheid en beseffen we dat deze ons voorziet in alles wat we nodig hebben. Dit is wat Piper bedoelt met zijn oproep dat wij onze vreugde moeten vinden in Hem. De vreugde waarover het LIFE-Model spreekt, is een afgeleide van en een heenwijzing naar deze diepere vorm van vreugde en heeft — als het goed is — hier zijn wortels.